Portre / Fahri Tuna
HALİT REFİĞ
Dünyalı Bir Yorgun Savaşçı
Ülkesine Eyfel yahut Leningrad yerine Galata Kulesi'nden bakan yönetmen.
Kapitalizme redd-i iman eylemiş burjuva.
Paranın bozamadığı adam: Doğmadan "doymuş"; ömür boyu hep "doyurmuş" tok gözlü.
Sanayici bir ailenin çocuğu olarak 1934'te İzmir'de doğmuş. Soyadı dedesi Refik Efendi'den miras. Çocukluğundan itibaren İtalyan ve Fransız sinemasıyla yakından ilgilidir.
Sinemaya yirmi üç yaşındayken Atıf Yılmaz'ın asistanlığıyla adım atar: "Yaşamak Hakkımdır". Dört yıl sonra 1961'de ilk filmini yönetir: "Yasak Aşk". Türk Sinemasına vakfettiği kırk yedi yılda ellinin üzerinde film hediye eder.
Gurbet Kuşları'yla aldığı ilk ödülü Altın Portakal Film Festivali'nin de ilk ödülüdür zaten.(1)
Harem'de Dört Kadın, Aşk-ı Memnu, The Intersec..., Atatürk ve Sanat, Hanım, Karılar Koğuşu, İki Yabancı ve Köpekler Adası en çok iz bırakan filmleri.
"Benim dünyamı en iyi yansıtan film Köpekler Adası" diyor. (2)
Ona göre Türk Sineması 1950-90 arası yaşadı ve tıpkı Osmanlı Devleti gibi tarihteki yerini almış durumda. (3)
"Ulusal sinema" (4) tezini attığında aforoz edilen şövalye; Yeşilçam'daki Köroğlu...
Sözlüğünden iki kelimeyi ilelebet çıkartalı yıllar olmuş: "Almak" ve "ben".
Türk Sineması'nın Doğrucu Davud'u. Cemil Meriç'in ve Kemal Tahir'in sinemadaki izdüşümü.
Ulusal Türk Solunun kurucusu Kemal Tahir'i en iyi anlayan ve anlatanlardan. "Kemal Tahir uzmanı, Kemal Tahir hayranı demek daha doğru" (5)
M. Selahaddin Şimşek "nice ışık saçanlar yangın çıkartmakla suçlanmışlardır" der; nitekim Kemal Tahir'in Milli Mücadele'yi anlattığı ünlü eseri "Yorgun Savaşçı"yı TRT adına sinemaya "şerefle" o aktarır amma 12 Eylül MGK'sı filmi yaktırır (1983) ya, "güneşin balçıkla sıvandığı" nerede görülmüştür!...
Allah perilerini herkese öte dünyada, ona torpil geçip bu dünyada göndermiş; hem de gül olanından: 30 yıldır, müzik doçenti Sapancalı Gülper Hanım'la evlidir.
Dünyası metruk bir mabet; menfaatperestler terk ettikçe daha bir güzelleşen ve zenginleşen Selimiye.
Dünyaya kulağını kapattıkça, gönlü daha da zenginleşen bir aziz, bir bilge olma yolunda.
Hayat doludur; hayatı dolu dolu yaşamıştır; hayatını üretmek, vermek, geliştirmek, düzeltmek üzerine kurmuştur.
Konuşurken elini çok etkili kullanıyor, yüzü ise neredeyse nötr. Sesi oldukça mekanik, biraz da çatlamış... Hafif cızırtılı.
Orta bir boy, biraz da kilolu sarışın oval bir yüz, üzerinde hiç saç kalmamış yumurtamsı bıyıksız belirgin çeneli bir baş, bilgelik katan estetik gözlükler, daha çok bir heykel hissini veren bir vücut.
Uydurukçaya itibarı yoktur; "mesele"yi, "meselâ"yı bol kullanır.
Dünya aydınlarının özgürce tartıştığı Dört Aylık Yeni Bakışlar (New Perspctiv Quartly) dergisinin adeta Türkiye temsilcisi; dergiyi iki nedenle çok seviyor: Dünyaya yeni çözüm arayışları ve yazarlarının hiç birisinin ücret almaması.
Mimar Sinan Üniversitesi'nde "kent plânlama" dersi veriyor.
Çocuğu yok; ama yüksek lisans ve doktora yapan tüm çocuklar onun...
TV izlemez, gazete okumaz; çalışır.
Yetmiş beş yaşındaki delikanlı; heyecanını hiç yitirmediğinden üretimini de hiç azaltmaz.
Daha çok bir dünyalı; kafasında ülkeler ve sınırlar yok...
Son yıllarda bütün zamanını eğitim, yayın ve çevre alıyor.
Türk Sinemasının bilgesi.
Dünyalı bir aydın! Biraz da yorgun.
Dünyalı bir yorgun savaşçı.
1) Gurbet Kuşları'na 1964'te I. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Film ve En İyi Yönetmen Ödülü verilir.
2) Kılavuz Dergisi, Aralık-2003, Sayı: 9, Sh. 30, Mutlu Dirlik'in yaptığı söyleşiden.
3) A.g.e. Sh. 28-29.
4) 1960'larda ortaya attığı tezi 1973'te kitap olarak da yayımlanmış, büyük tartışmalar çıkaran tez, entelektüel sol tarafından reddedilmişti.
5) Mustafa Şerif Onaran, Kitap-lık Dergisi, Yapı Kredi Yayınları, Sayı 64.
Yazı Tarihi : 13 Ekim 2009 Salı
Bu yazı 152 kere okudu
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. Medyabar Multi Medya Haber Hizmetleri sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve Medyabar Multi Medya Haber hizmetleri sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.
Bu köşe yazısına yapılan yorumlar