Yerel Gazetelerimizde yazan köşe yazarlarımızın da sıklıkla üzerinde durdukları bir konu var.
Buna en son Sayın Hasan Kurtiç değindi.
Deniyor ki; 650 Trilyondan fazla borcu olan şehri teslim alanlar da, şehir de, o borcun hesabını sormadı, soramadı.
Sustuk ! Susuyoruz da… Maaşlar zor ödeniyor.
Bu borç tepemizde Azrailin kılıcı gibi dururken, daha uzun bir zaman kolay kolay büyük projelere imza atılamayacak gibi görünüyor.
Maalesef bu borcun sonuçlarına hep birlikte katlanmaya devam edeceğiz.
Hemen kanuna bakıyorum.
Hukuk devletiyiz ya!. ..
5393 sayılı Belediye Kanununun 3. Bölümünde borçlanma ve iktisadi girişimlerden bahsediliyor.
Burada 68. madde diyor ki;
Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dahil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranlarıyla arttırılan miktarlarını aşamaz.
Bu miktar Büyükşehir Belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanır.
25 Kasım 2009 tarihli Medyabar haberi de şöyle:
Büyükşehir Belediye Meclisi, 2010 yılı Mali Bütçesi'ni ve 2011 – 2012 yıllarına ilişkin bütçe tahminlerini içeren komisyon raporlarını görüşmek üzere Başkan Zeki Toçoğlu başkanlığında toplandı.
Meclis üyelerinin çoğunluğu tarafından kabul edilen 2010 yılı bütçesi; Büyükşehir Belediyesi'nin 167 trilyon, bağlı ilçe belediyeleri birleşik bütçesi ise 308 milyon 286 bin 993 TL olarak belirlendi.
Yani Büyükşehir Belediye bütçesinin neredeyse 3,5 katı ve bağlı ilçe belediyeleri birleşik bütçesinin ise 2 katı borç yapılmış.
Bu arada sizlere İller Bankası denen ve son derece büyük hizmetler görmüş bir Cumhuriyet kuruluşu olan İller Bankası hakkında hatırlatma yapmak istiyorum. Biliyorsunuz İller Bankası, 1933 yılında Belediyeler Bankası adıyla kurulan, Kurtuluş Savaşı sonrası başlatılan kalkınma hamlesinde, şehir ve kasabalarımızın yeniden imar ve inşasında önemli görevler üstlenen, mahalli idarelere kredi sağlama, bu idareler adına harita, imar planı, her türlü etüd, proje ve keşifler ile içme suyu, sondaj, kanalizasyon, arıtma, deşarj, katı atık, jeotermal enerji, çeşitli yapı ve benzeri tesisleri yatırım programları içinde yapmakta veya yaptırmakta, bu yatırımlar için gerekli araç, gereç ve malzemeyi sağlamakta, yatırım bankacılığı işlemlerini yürütmekte olan bir kamu kuruluşudur.
İller Bankasının Sakarya için diğer illere nazaran önemi ne? İller Bankası, bizim bu gün deprem yaralarının süratle sarılması ve şehrin alt yapısının büyük bir ustalıkla sarılmasından dolayı Sakarya Büyükşehir Belediyesinin hakkını yemekten çekindiğimiz neredeyse bütün büyük alt yapı ve üst yapı işlerinin perde arkasındaki asıl kahraman olduğu için önemli. Yani neredeyse bütün işi yapan o bile diyebiliriz.
Şimdi sunacağım bilgilere ise bilgi edinme hakkım gereği İller Bankasına sorarak ulaştım. Öğrendim ki, 17 Ağustos depreminden sonra evsiz kalan depremzedelerin, yaklaşan kış mevsiminde yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürmeleri için Sakarya ilinde yapılan 23 geçici konut alanının; haritaları, imar planları, yol, kanalizasyon, yağmur suyu, içme suyu, telefon, elektrik, ada içi yollar ve peyzaj projeleri ve bu işler için gerekli olacak tüm malzemelerin temini ve inşaatların yapım hizmetleri İller Bankası Genel Müdürlüğü tarafından üstlenilmiş. Sadece Karaman ve Ferizli Bölgelerinde yapılan çalışmalar için 2000 ve 2001 yıllarında toplam 26.714 Milyar TL. harcama yapılmış. Yine sadece o zamanki ismiyle Adapazarı Merkez Belediyesine ait içme suyu ve kanalizasyon inşaatları 44 ayrı yüklenici firma tarafından yapılmış ve Adapazarı adeta yeniden inşa edilmiş. 500 km. içme suyu ve kanalizasyon projesinin o zamanki bedeli toplam 100 Trilyon TL. yi bulmakta.
Adapazarı – Serdivan ve Erenler Belediyelerinin 435bin 731 m. uzunluğundaki komple şebeke ve toplayıcı hatlarının akarının sağlanabilmesi için sözleşme yılı birim fiyatları ile 23,5 Milyar TL. lik iş yapılmış. Adapazarı- Serdivan ve Erenler Belediyelerinin kanalizasyon inşaatları 1999 yılı birim fiyatları ile toplam 35,050 Trilyon TL. keşif bedeli üzerinden 40 bölüm halinde ihale edilmiş olup, ihale kapsamında 435.731 m. kanalizasyon ve şebeke hattı yapımı yer almakta. Ancak 2001 yılı kasım ayına gelindiğinde yapılan harcamalar proje revize ve tadilatlarıyla birlikte toplam 103 Trilyon TL. yi bulmuş.
Yine 17 Ağustos depreminden sonra hasar gören alt yapının tamamen yenilenmesi amacıyla Adapazarı-Serdivan-Erenler Belediyelerinin içme suyu işine ait 490 km. lik şebeke, depo, terfi hattı, terfi merkezi inşaatları 4 kısım halinde ihale edilmiş. 17 Ağustos depreminin izlerinin silinmesi ve Adapazarı Belediyesinin kısa sürede modern ve temiz bir kent olarak yeniden inşası için 2001 yılı fiyatlarıyla içme suyu tesisinin boru bedeli dahil yaklaşık maliyeti 231 trilyon TL..
Tüm bu bilgilerin ışığında, kafamda yaptığım hesapları ve kendime sorduğum soruları sizlerle paylaşmadan edemiyorum. Şimdi 600 trilyonu aşkın borcu düşünüyorum. Önce Sakarya'da 3 dönemdir yapılan hizmetleri terazinin bir kefesine koyuyorum. Anlıyorum ki tüm bu işler 3 dönemin belediye gelirlerine ilave olarak 600 trilyon da borçlanılmasına sebep olmuş. Öğrendiğim son bilgilerin ışığında İller Bankasının deprem sonrasında yaptığı, yukarıda saymış olduğum çok büyük işlere Büyükşehir Belediyesinin para harcamadığını anlıyorum. Belediyenin değil de İller Bankasının yaptığı bu işler, 3 dönemdir yapılan işlerin toplamından çıkarılınca, elde avuçta kalan diğer bütün işlere (ki içlerinde hibe kapsamına giren dış yardımlarla yapılan önemli işler de var) bir değer biçmeye çalışıyorum. 3 dönemin bütün belediye gelirleri, artı 600 Trilyon borç bu kadar eder mi diyorum. Bilemiyorum…
Bu köşe yazısına yapılan yorumlar
orda bir köy var yanıbaşımızda.o köy bizim köyümüzdür.adı da sakaryadır.saf ve temizdir insanı.düşünmeden verir oyu üç dönem.bir şey yapmadığını bilir.ama umut eder.der ki bu dönem bir şeyler yapabilir.bilakis çalışmaz azizim.deprem oldu ya der.ha işte o yüzden çalışmıyom.size miras bırakıyom azıcık bir borç.başşehire gidiyom ben daha sonra yine gelecem.o köy bizim köyümüzdür.şehirde yaşamak isteyen gitsin izmite eskişehire.
KEREM SÜLEYMAN @ 28.12.2009 11:25:10
Serkan, sen öyle diyorsun diye gerçek öyle olmak zorunda mı? Nereden biliyorsun? İller bankası yaptığı işleri hayrına mı yapıyor? İller Bankası adı üstünde "BANKA". Belediyeler projelendirir, talep eder uygun görülürse, belediyelere bu işleri borç karşılığında yapar (pardon sen anlamazsın açık yazayım: firmalara yaptırır). Faturası belediyelere kesilir; bu sadece Sakarya için değil tüm belediyeler için geçerlidir. Evet az da olsa hibe krediler vardır bunları almakta kolay değildir, ciddi takip, ter dökmek, bürokratların peşinde koşmak, en önemlisi kabul ettirilebilir proje ister. Bu arada istediğin gibi düşün sana cevap yazmayı düşünmüyorum artık. Allah için doğru konuşun öteki tarafta hesap vermek var...Allah'a inansanız da inanmasanız da
Adnan @ 22.12.2009 16:15:29
sevgili Adnan kardeş,alttaki yazıyı çerçevelet en yakın eczaneye git bana tavsiye ettiğin E vitaminini al..Ama bir kutu seni kesmez selamlar.
Önce Sakarya'da 3 dönemdir yapılan hizmetleri terazinin bir kefesine koyuyorum. Anlıyorum ki tüm bu işler 3 dönemin belediye gelirlerine ilave olarak 600 trilyon da borçlanılmasına sebep olmuş. Öğrendiğim son bilgilerin ışığında İller Bankasının deprem sonrasında yaptığı, yukarıda saymış olduğum çok büyük işlere Büyükşehir Belediyesinin para harcamadığını anlıyorum. Belediyenin değil de İller Bankasının yaptığı bu işler, 3 dönemdir yapılan işlerin toplamından çıkarılınca, elde avuçta kalan diğer bütün işlere (ki içlerinde hibe kapsamına giren dış yardımlarla yapılan önemli işler de var) bir değer biç
serkan ucak @ 21.12.2009 00:23:21
Serkan Ucak, sen neden anlamamakta direniyorsun. Ben C.H.'nin dediğini anlıyorum. Diyor ki bu işlerin parası Afet Fonundan ödendi. Ben de öyle olmadığını bilgiye dayanmadan ezbere yazdığını ve belediyelerin öz kaynaklarıyla yapılamayacağını ayrıca bu işlerin afet fonundan ödenmediğini belediyelerin borçlandırıldığını, hala binların parasının iller bankası paylarından düşüldüğünü söylüyorum. İstersen bir doktora görün. Anlamakta bu kadar zorluk çekmene gerek yok "E vitamini" beyine iyi geliyormuş. Biraz hafızanızı yoklarsınız dönemin hükümetinin memur maaşlarını bile ödeyemediğini ve bunun için deprem yardımlarını kullandığını kendi bakanlarının ağzından hatırlarsınız.Bunun için Google'dan bile destek isteyebilirsiniz.Ya da aksini ispatlayın
Adnan @ 20.12.2009 00:42:15
okudugunu anlamamak diye buna derler sanırım.Köşe yazarı,hiç mecbur olmadıgı halde,yazısına gelen yorumlara yanıt veriyor..Diyorki iller bankasına borçlanılmadı,bu paralar afet fonundan ödendi.Daha nasıl anlatsın.
Parti gözlüklerini bırakın bir kenara,15 yıllık iktidar döneminde,saya saya kent parkı falanmı görüyorsunuz.Ben bu kentten 15 yıl önce gittiğimde,2009 yılında geri döndüğümde değişen hiç bir şey göremedim.Yanıbaşınızdaki İzmite bakın neler değişmiz.
Ama malesef herkez layık oldugu şekilde yönetilir.Sonrada sevinir dururuz Kent park var duble yol var.
serkan ucak @ 18.12.2009 13:51:20
Yorumları okuyunca gülmeye başladım öncelikle bu yapılması gerekenler su şebekesiymiş doğalgaz hattıymış tabiki yapılacak hangi yönetim olursa olsun temel görevidir yapmak zorundadır sakın bunları özel bir iş gibi göstermeyin ayrıca hiç bir icraat kredi alınarak yapılamaz belediyenin kendi öz varlıgıyla kendi kaynaklarıyla yapılmalıdır ama bizim belediyede nerde kaynak herşey özelleştirilmiş hiç bir sermayaye getirecek yermi kaldı bu zihniyetle hiç bir iş olmaz yerimizde sayarız.
Kürşat Kılıç @ 18.12.2009 10:26:02
askeriyenin bu ulkeye maliyetinide yaz yillarca makam arabalari evler gunlugu 5 10 liraya tatiller heryerde askeriye kimligi birazda bunlardan bahset birde sen b.bel. aday oldun ne yapacaktn bu borcu yazi yazarakmi odeceyektn.
nem @ 17.12.2009 19:19:25
Sayın Cem Hatunoğlu, Sakarya siyasetine renk kattınız iyi ki CHP'de siyaset yapıyorsunuz.
Tuğçesu Çağdaş @ 17.12.2009 16:54:13
Cem Bey, yerel siyatsete aday olmuş biridir.Yani belediyecilikten anlaması gerekir oysa yaptığı eleştiriler onun bu konulardan anlamadığını gösteriyor..Bir belediye niçin borçlanır? Yaptığı hizmetlerden dolayı. Cem Bey, Aziz Duran'ın yapmış olduğu şebekeden su içiyorsa hem de arıtılmış olarak, doğalgazla ısınıyorsa, dubleyollardan ulaşımını sağlıyorsa.Kentpark'ta, Ormanpark'ta dinleniyorsa, çöpleri Sakarya nehrine değil de Katı atık tesisine dökülüyorsa ve aslında onun da bildiği fakat yok gösterdiği bir çok hizmetten faydalanıyorsa bunların sadece belediye özkaynaklarıyla yapılamayacağını bilmesi gerekir.Bu hizmetleri üretebilmek için kendi kaynakları yetmiyorsa kredi çekmesi borçlanması doğaldır.
Aslı Budur @ 17.12.2009 14:17:49
Sayın Hatunoğlu, siyasete soyunmuş hem de büyükşehir belediye başkanlığına aday olmuş biri olarak bu kadar BİLGİDEN YOKSUN bir yaklaşım sergileminizi anlamakta güçlük çekiyoruz. 4982 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında bilgi edinme hakkını kullanarak büyükşehir belediyesinin nerelere ne kadar borcunun bulunduğunu öğrenebilirsiniz. Deprem sonrasında yapılan altyapı bedelleri belediyenin iller bankası payından düşmektedir ve bu da borç haznesine yazılmıştır. Yanlışınızı gerçeklere dayanarak düzeltmeniz sizi düşürmez yüceltir. Eğer isterseniz tüm borçların dökümanını elde eder ve yayınlarsınız. Bu konudaki ısrarınız sadece sıradan körü körüne bir CHP muhalefeti olarak algılanacaktır. Bu yorumu da yayınlar mısınız bilmem...
Adnan Seven @ 17.12.2009 13:59:54
Değerli okurlarım:Büyükşehir Bld. gelirlerinin neler olduğu 5216 sayılı B.Şehir Belediyesi kanununun 23.maddesinde açıkça gösterilmiştir; yine 26.maddede istediği alanlarda ticari şirket kurabileceği de belirtilmiştir;Ayrıca yazımda belirttiğim gibi,ne kadar borçlanabileceğinin üst sınırı da çizilmiştir.Her belediye çok harcamak,herşeyi yapmak ve iyi hizmet vermek ister,tıpkı bir aile babası gibi.Ancak tüm kuralları bir kenara koyarak gelecek dönemlerin elini bağlayacak şekilde borçlanmak ne kadar doğrudur?Bir memur veya işçi,ailesine ne kadar iyi imkânlar sunmak isterse istesin ancak maaşı, ek geliri ve kredi kartı limiti kadar borçlanabilir.Aksi takdirde iyi bir şeyler yapayım derken ailesinin geleceğini de ipotek altına almış olur.
Cem HATUNOĞLU @ 16.12.2009 22:43:45
borcu bırakan başka parti olsaydı paraların nereye gittiğini açıklarlardı. bu paraların nereye gittiği belli değil. onun için sesleri kısık. Zeki Toçoğlu çıksın bir bir nereye ne kadar neden borçlu olduklarını açıklasın.
kent park projesi kimlere kaça yaptırıldı.
kent park içindeki korkuluklar kimlere kaça yaptırıldı.
yel değirmeni kimlere kaça yaptırıldı.
belediye ye iş yapan kaç tane müteaahit var, ne iş yapıyor ne ödeniyor.
kimler elini kolunu sallaya sallaya maaş alıyor.
yazmakla bitmez.
hasan koç @ 16.12.2009 16:31:30
Değerli Okurlar,600 trilyonluk borç ile ilgili yazıma gelen yorumları büyük bir saygı ile değerlendirdim. Okurlarımın haklı olarak,İller Bankasının o dönemde yapmış olduğu büyük hizmetlerin karşılıksız olmadığı,Sakarya Büyükşehir Belediye'sinin İller Bankasına olan borç hanesine yazıldığı şeklinde düşünme eğiliminde olduğunu gördüm.Değerli okurlarım,o döneme özel olarak İller Bankası yapmış olduğu tüm büyük hizmetler için,kendisine ve devlet olma anlayışına yakışır şekilde,Belediyeleri kesinlikborçlandırmamış,sayılan tüm o giderlerin tamamını kendisi "Afet Fonundan" karşılıksız olarak ödemiştir.Saydığım hizmetlerden dolayı Sakarya B.Şehir Belediyesinin İller Bankasına karşı hiçbir borcu yoktur. Saygılarımla bilgilerinize sunarı. HATUNOĞLU
Cem Hatunoğlu @ 16.12.2009 15:16:01
sayın hatunoğlu vermiş olduğumuz istatistiki bilgiler prosedure ait detaylar..merakla soruyorum TİCARİ BİR KURUM OLMAYAN BELEDİYELER NASIL HİZMET EDECEK,YOLLAR YAPACAK,ALTYAPI HİZMETLERİ YAPACAK,SOSYAL YARDIMLAŞMA FAALİYETLERİNDE BULUNACAKLAR ? tabiikide hizmet eden belediyelerin borçlu olmasından doğal bi süreç yok..kaldıki bukadar teftiş geçirmiş bir belediyenin gıyabındaki bu söylemler bence mesnetsiz..hadi şimdi eleştirel bi gözle bakalım İZMİT BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNİN nekadar borcu var ? tanımlayamadıgınız kadar coktur..önemlı olan borcun olmasından zıyade HİZMETIN YAPILIP YAPILMAMASI..BU PARANIN NERELERE HANGI PROJELERE HARCANDIGIDIR?
mehmet tokvuran @ 12.12.2009 16:21:44
muallim54 isimli yorumcu eğer art niyetli değilse bilgisizce bir yorum yapmıştır. İller Bankasının yaptığı işler dediği şeylerin parasını İller Bankası mı ödüyor? Cehalet insanı iftiraya sürüklememeli. Bütün yapılan işleri belediye ister projelendirir parasını da iller bankasına borçlanır. Bu da borç hanesine yazılır. Yani iller bankasına olan borçlar da belediyenin borcudur. Umarım anlamıştır. Ya da art niyetle saldırmaya devam.
Serkan @ 12.12.2009 15:53:23
Cem Hatunoğlu, siz herhalde uzaydan geldiniz. Siyasetle ilgilenen bir kişi sıradan yorumcular gibi temelsiz, dayanaksız, boş zan altında bırakarak konuşmamalı. Bu şehir deprem geçirdi. Bütün altyapı borçları büyükşehire yüklendi. Büyükşehire bağlanan belediyelerin borçları da büyükşehire aktarıldı. 60 km dubleyol, kentpark, atıksu arıtma, çark deresi rehabilitasyon binlerce km asfalt yol, başka katı atık depolama tesisleri ve daha bir çok şehirde olmayan Türkiye'de ilk olan elzem yatırımlar Sakarya'da yapıldı. Eksikler varmıydı elbet vardı. Ancak unutmamalı ki Sakarya'nın geliri bir Kocaeli'nin gelirinin 20 katı daha azdır.
Nadir Kerem @ 12.12.2009 15:49:12
Editör,yazdığım yorum hoşunamı gitmedi yoksa.
Bu saate kadar hala yayınlamadın?
sakin vatandaş @ 12.12.2009 14:40:30
Yapılan hesaba göre,borç diye gözüken para,birilerine rant olarak aktarılmış servet sahibi olmuşlar,yeni başkanımız bu işi çözmek isterse,sayıştay denetçilerini çağırıp belediye gelir ve giderlerini hesaplattırıp,hortumlanan miktarı rahatça çıkarırdı.
Eaki başkanın göreve başlarken beyan ettiği mal varlığı ile şimdiki mal varlığı ve birinci derece akrabalarının mal varlıkları araştırılırsa,paranın nasıl hortumlandığı rahatça ortaya çıkar.
Bu şehre hizmet olarak harcanması gereken paraların nasıl birilerinin cebine indiğine hep beraber tanık oluruz.
Ama bunun için güçlü ve dürüst bir yöneticiye ihtiyaç var.
sakin vatandaş @ 12.12.2009 11:58:00
Biliyorsun da söylemiyorsun sayın hatunoğlu. Bize bırakıyorsun yani. Peki söyleyelim; Bütün o büyük işler İller Bankası marfetiyle yapıldığına göre, Bir; Biz yaptık diye hava atanların yalanı ortaya çıkmış.
İki; Borcun miktarına bakılınca görülüyor ki ye babam ye misali olmuş.
İşte AKP belediyeciliği!!!
Yarasın hemşerilerime...
muallim54 @ 11.12.2009 17:15:52
Yeni başkanın yapması gereken sayıştaydan denetçi isteyerek, hesapların ortaya çıkmasını sağlamaktır. Varsa!yolsuzlukları kapatmamalı, sorumlulurın kim olursa olsun hesap vermesinin önünü açmalıdır.
Yazık bu millete...
alican karataş @ 11.12.2009 09:24:52