RÖPORTAJ: İBRAHİM ÖZKAHYA Sakarya Kent Konseyi Başkanı Arif Aruca: Kent Konseyi göstermelik değildir. Bu şehri ilgilendiren her karar konseyi de ilgilendirir. Konsey projelerin takipçisidir.
* * *
BAŞLARKEN...Yaklaşık iki ay önce kurulan Kent Konseyi Başkanı Arif Aruca'yı konuk ettik bu hafta Pazartesi Konuşmaları'na… Sakarya için öncelikleri neler, nasıl bir yapı kuruyorlar, sorduk, cevapladı. Keyifli röportajımıza, Konsey Genel Sekreteri Alpay Şirin ve Gençlik Meclisi'nden Ahmet Volkan Yiğit ve Esra Özbay da konuk oldu. İyi haftalar
* * *
Nasıl geçirdiniz kuruluştan bu yana iki ayınızı? Şuanda, eylem bazında çok şey beklenen bir kurum olarak görülüyoruz. Hele bir de sistem otursun, Kent Konseyi çok aktif bir konumda olacak deniyor. Ama benim dışarıda, kamuyouna oluşan beklentinin, yine kamudda bulunan kişilerin bizimle olan iletişimiyle artabileceğini düşünüyorum. Şöyle açıklayayım. "Kent Konseyi'nin yeri (Ağa Camii arası, Sait Tanış Kültür Merkezi. İ.Ö) ayak üstü değil" şeklinde bir eleştiri var. Daha merkezi bir yerde olsaydı, diyorlar. Ben de bunun önemli olmadığını anlatıyorum. Çünkü Kent Konseyi için buraya gelen kişi, sadece konsey için gelecek. Yani ‘Geçerken uğramadım' diyenler, bizim için önemli. Dolayısıyla, gönüllülük esası burada ortaya çıkıyor.
Gönüllülük esasına dayalı bir yapı diyorsunuz. Biraz açabilir misiniz?Gönüllülük bizim için çok önemli. Burada herhangi bir rant yok, herhangi bir siyaset yok. Siyaset dışında bir hareket burası. Dolayısıyla burası, kimsenin bir basamak olarak kullanabileceği bir yer değil. Gençlik ve Kadın Meclislerini kurarken yaptığımız toplantılarda, özellikle bunun üzerinde durduk. Burası aynı zamanda bir hayır kurumu da değil. Vatandaşın bireysel işlerini çözecek bir kurum da değil. Biz, düşünce ve eylem bazında hareket edeceğiz. Örneğin, kadın emeğini değerlendirmek üzerine bir proje üzerine çalışıyoruz. Kadınlar gelsin, kendi ürünlerini kermes gibi bir yerde satsın anlayışında değil, sergileme şeklinde düşünüyoruz.
Peki, konsey oluşumu nasıl gidiyor? Tamamlandı mı?Yasa diyor ki, Kent Konseyleri, bulunduğu belediyenin sınırları içerisinde kurulur. Belediye tarafından finanse edilir. Ama belediyenin yan kuruluşu değildir. Yasa ayrıca, bir gençlik ve kadın meclisi kur diyor. Biz bu kurulum sürecinde, belirli sayıda üye bulundurma gibi bir gayretin peşinde olmadık. Az önce bahsettiğimiz gibi, sadece gönüllük esasına dayalı bir yapı oluşturmaya çalışıyoruz. Gelin, sayımız yüksek olsun, desek, çok yüksek rakamlara oluşabiliriz. Şimdilerde, çalışma grupları oluşturmaya gayret ediyoruz. Çeşitli çalışma gruplarını birleştirerek, daha aktif bir yapı oluşturmaya çalışıyoruz.
Neler yapacak bu çalışma grupları?Kamuoyu tarafından pek bilinmeyen, Sakarya'da da çok fazla yaşandığını bildiğimiz cinsel suçlar ve istismarlarla ilgili bir çalışma grubu oluşturmak istiyoruz. Orada da şöyle bir yöntem geliştirdik. Türkiye'nin en küçük birimleri olan köylerdir. Köye gittiğinizde imamla, öğretmenle, muhtarla görüşürsün. Ama biz bütün şehri kapsayacak şekilde, önce Sakarya Müftülüğü, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Muhtarlar Derneği ile görüşmeler gerçekleştirdik. Bu kurumlarla olan iletişimizi sürdürerek, bu konuda özel bir çalışma gerçekleştirmek istiyoruz. Bu ve benzer çalışmalar konusunda çekirdek ekiplerimiz oluşmuş durumda. Dediğim gibi, biz rakamdan yana değiliz. 500 kişinin yapacağı işi, 50 kişi daha etkili yapabilir. Kurulduğumuz günden beri şunu söylüyoruz. Kent Konseyi, yetkisi olmayan ama etkisi kendinden bir kuruluş olacak. Bize yetki vermeyebilirler. Ama biz, kamuoyunu etkileyecek projelerle etkimizi gösterebiliriz. Bunun için de, afaki rakamlara ihtiyacımız yok. Az önce bahsettiğim, cinsel istismar konusunda projemizi hayata geçirdiğimiz zaman, on binlere ulaşacağız. Böylece yaşam standartlarının yükselmesini istiyoruz.
Görevi ve yetkisini bir kenara bırakarak sorayım. Sakarya için öncelikleriniz neler?Kamunun yararına olan projeleri hayata geçirmek istiyoruz. Kent Konseyi'nin ne olduğunu, neler yapabileceğini düşünen kurum ve kuruluşlara kendimizi anlatmak istiyoruz. Kent Konseyi'nin yasa gereği bir prosedür olarak kurulduğu düşüncesi var. Biz de, sadece kurulmak için kurulmadığımızı anlatmamız lazım. Öncelikle Büyükşehir Belediyesi'ne anlatmamız lazım. Biz, ne onların yan kuruluşuyuz, ne de karşı bir kurumuz. Bugün, Gar Meydanı konusunda, müthiş polemikler dönüyor. Karşılıklı suçlamalar, restleşmeler var. Aslında bunlara hiç gerek yok. Biz orada bir arabuluculuk rolü üstlenebiliriz. Kimse tarafından alkışlanalım, terbik edilelim gibi bir gayemiz yok. Biz sadece Sakarya halkının faydasına olacak projelerde, kamuoyunun sesi olabiliriz. Özetle, keyifli bir Sakarya istiyoruz. Özellikleri ve güzellikleriyle Türkiye'de tanınmış bir Sakarya istiyoruz.
Sakarya'nın son yıllarda olumsuz bir imajı var ülke genelinde…Kent Konseyi bu misyonu üstlenecektir. Zaman içerisinde kendi deneyimlerimizi, toplumun genel faydasına olacak projeleri hayata geçirecektir. Bu projelerimizin hayata geçmesi ve olumlu etkiler uyandırması için, ister sivil toplum kuruluşları olsun, ister kamu kuruluşları, mutlak suretle bizimle iletişimi sürdürmeleri gerekiyor. Şimdilik, ziyaretlerimizi sürdürüyoruz.
Nasıl karşılıyorlar sizi?Bizler Sakarya'da sürekli bir kurum oluşturma gayretindeyiz. Bunun için yaptığımız ziyaretlerde de, konseyi anlatıyoruz. Nasıl bir yapı olması gerektiğinden bahsediyoruz. Konsey'in Sakarya'da bulunan bütün sivil toplum kuruluşlarının ortak bir çatısı olursa ancak başarılı ve etkili olacağını anlatıyoruz. Güzel karşılıyorlar, dinliyorlar, destek vereceklerini dile getiriyorlar. Her ne kadar yasayla kurulmuş bir kuruluş olmasına rağmen, biz işin bilincindeyiz. Ama sadece bizim işin bilincinde olmamız, işleri kolaylaştırmıyor ve sağlıklı bir noktada kalmasını sağlamıyor. Burası gönüllülük esasına dayalı çalışmaların yürütüldüğü bir platform. Dolayısıyla, sivil toplum kuruluşları ve halkın bazı temislcilerinin bizim yürütme kurulumuzda aktif olarak çalışmak istemesi, bize güç veriyor.
Caddelere sokaklara demokrasi gelecek!Kent Konseyi Genel Sekreteri Alpay Şirin: Kent konseyleri demokratik bilincin ve katılımcılığın gelişmesine çok büyük katkı sağlıyor. Bu demokratik mekanizmanın kılcal damarlar halinde şehrin her caddesi ve sokağına yayılmasına zemin hazırlayacağına inanıyoruz
Kent Konseyleri son yıllarda çok fazla gündemde yer almaya başladı. Kısaca bize kent konseyin tarihsel süreci hakkında bilgi verirmisiniz?Kent konseylerinin tarihsel arka planı 1992 Rio yeryüzü zirvesiyle start almıştır. Zirvede sürdürülebilir kalkınma sorunlarının çözümüne yönelik ilke ve eylem planı ortaya konmuş ve Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler tarafından da kabul edilmiştir. Yerel Gündem 21 ise yerel düzeyde sürdürülebilir kalkınma sorunlarının çözümüne yönelik bir plan çerçevesinde Gündem 21'in ortaya koyduğu hedefleri gerçekleştirmeyi amaçlar. Öne çıkan kavram ise yerel yönetişim kavramıdır ve bu kavramla birlikte yeni bir yönetim ahlakını ortaya koyar.
Türkiye'de yerel gündem 21 ise Bakanlar Kurulu'nun 2000 yılında almış olduğu karar ile uygulamaya konmuştur.
Kent Konseyi bu sürecin bir devamı niteliğinde midir?Evet öyle diyebiliriz. Kent konseyleri yerel gündem 21 sürecinin sonunda oluşan ve aynı amaca hizmet eden bir yapıdır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 76. maddesi uyarınca belediyeler tarafından kurulması yasaya bağlanmıştır. Yasa sadece Büyükşehir belediyelerini değil bütün ilçe belediyelerini de kapsayan bir yasadır.
Kent konseylerinin amacı nedir?Amacı yasada açıkça belirtilmiştir. Kent yaşamında, kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım, yönetişim ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmeye çalışan kent konseylerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemek olarak belirtilmiştir.
Konsey çalışmaları şu an hangi aşamada ve hedefleriniz nelerdir?Konseyimiz genel kurulun ardından kadın ve gençlik meclislerimiz oluşturdu. Ayrıca konseylerin en önemli alt birimleri olan çalışma grupları da kurulmuş durumda ve projeler üzerinde çalışmaya başladı arkadaşlarımız. Günün belirli ve kendilerince uygun saatlerinde konseyimize gelerek projeler üzerinde çalışıyorlar. Farklı dünya görüşlerine sahip arkadaşlarımız bu son derece demokratik ortamda barış içersinde şehrin sorunlarına kafa yoruyorlar. Bu anlamda kent konseyleri demokratik bilincin ve katılımcılığın gelişmesine çok büyük katkı sağladığının altını çizmemiz gerekiyor.
Hedefleriniz…Sakarya'yı seven, yaşadığı şehrin geleceğini düşünen, oturduğu yerden eleştirme kolaylığına düşmektense proje üreterek yönetime katkı sağlayan herkesi bu taşın altına elini koymaya çağırıyoruz. Bütün sivil toplum kuruluşlarının konseyimize katkı yapması gerektiğini düşünüyorum. Kent konseyleri ancak kentte yaşayanların vereceği destek ile başarılı bir şekilde varlığını sürdürebilir. Konseyler bütün sivil toplum kuruluşlarının buluştuğu büyük bir platformdur. Burada alınacak kararların yasa gereği belediye meclislerinin gündemine alınma zorunluluğu vardır. Bu açıdan önemi büyüktür. En büyük hedefimiz Sakarya'yı yaşanabilir şehirler arasında üst seviyelere taşıyacak projelere imza atmaktır. Bu şehir için yapılacak çok şeyimiz olduğunun bilincindeyiz.
Kimler kent konseyinde çalışabilir?Kent konseyinin kapıları herkese açıktır. Burada gönüllülük esasına göre çalışılır gönlünce değil. Şehrine sahip çıkan herkes düşüncelerini kent konseyinde özgürce ifade edebilmektedir. Bu demokratik mekanizmanın kılcal damarlar halinde şehrin her caddesi ve sokağına yayılmasına zemin hazırlayacağına inanıyoruz. Yasa gereği kurulmuş olması göstermelik olarak kurulduğu şeklinde düşünülmemelidir. Şehrin menfaatine olan bütün konuların kent konseyinde ele alınması gerektiğini düşünüyor ve bu yönde çalışmalarımızı programlıyoruz.
Son olarak…Kent konseyinin kurulmasına katkı sağlayan başta Büyükşehir belediyesi olmak üzere bütün kişi ve kurumlara teşekkür ediyoruz. Kent konseyi gönüllülük esasına göre çalışmalarını büyük bir azimle sürdürecektir. Bu amaç uğrunda bizimle kader birliği yapan konsey bünyesindeki arkadaşlarıma teşekkür ediyor başarılı projelere imza atmalarını temenni ediyorum.
Çözümün parçası olacağızKent Konseyi Gençlik Meclisi'nden Ahmet Volkan Yiğit ve Esra Özbay, "Sakarya'nın gün yüzüne çıkmamış değerlerini ve sorunlarını önce gençlik olarak kendimizin keşfetmesini istiyoruz. Bu bilinçle sosyal sorumluluk projeleri üreterek değerlerimizi ortaya çıkaracağız. Soruna katkı yapmak değil, çözümün bir parçası olmak ve bunu da tüm kurumlara aşılamak istiyoruz." diyor
Gençlik Meclisi'nin yapısından ve oluşumundan bahseder misiniz?Gençlik alanında faaliyet gösteren kamu kurumlarının, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının, liselerin, üniversitelerin 15-26 yaş arasındaki gençlik temsilcilerinin karıldığı, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde ortaklık ve yönetişim anlayışına dayalı, gençlerin kent yönetimine ve yaşamına aktif katılımını sağlayan Kent konseyi çatısı altında gönüllülük temelinde oluşmuş demokratik ve katılımcı yapılardır.
Nasıl bir Sakarya görüyorsunuz? Ve nasıl bir Sakarya hayal ediyorsunuz?Kendi sorunları olan ama bu sorunları yokmuş gibi gören, bir sürü milletin iç içe yaşadığı ama büyük sorunların çıkmadığı, doğa harikaları olan ama bunu gün yüzüne çıkaramayan bir kent var önümüzde. Gençlik dediğinde sadece 'Çark Caddesi gençliği ' zannedilen, üniversiteyi geçim kapısı görüp öğrencilerini de müşteri olarak gören, sosyal alanı şu sıralar gelişmeye çalışan ama daha çok zamana ihtiyacı olan Anadolu şehri burası.. Sosyal açıdan her geçen gün Türkiye'de adını duyuran, futboluyla doğa harikası yerleriyle akıllarda kazınan, gençliğe Türkiye ortalamasından daha yüksek değer verilen, gençlerin sorun yaratan değil çözümü katkı sağlayacak bir birey olduğunu öğrenmiş ve bunu diğer şehirlere örnek gösterecek bir Sakarya hayal ediyoruz.
Yürüttüğünüz proje var mı? Nasıl gidiyor? Ulusal Gençlik Parlamentosunun (UGP) yani Türkiye'deki 93 Kentin Yerel Gençlik Meclislerinin oluşturduğu platformun hayata geçirmiş olduğu birçok proje var. Biz de Sakarya Kent Konseyi Gençlik Meclisi olarak, ki yeni kurulmuş bir meclisiz, UGP gönüllülük esasına dayanan projeleri uyguluyoruz. Bilenler Bilmeyenlere Bilgisayar Öğretiyor projesi ile Sakarya'da Mikro Girişimci ve Çağdaş Kadın Kooperatifindeki 35 kadınımıza 3 gönüllü genç eğitmenimizle SAMEK ve Gençlik Merkezi Bilgisayar Evinde 15 saatlik temel bilgisayar eğitimi verdik. Bu eğitimlerimize kadınlarımızın ilgisi oldukça yoğundu. Önümüzdeki günlerde eğitimlerimiz yeni katılımcılarıyla devam edecek.
Neler gerçekleştirmeyi hedefliyorsunuz? Öncelikleriniz neler? Öncelikle her gençlik çalışması yapan kurumlardan gençleri meclisimize katmayı planlamaktayız. Sonrasında ise projeler gerçekleştirmeden kendi kendimizi Akran eğitim modeli ile eğitmek, Sakarya'nın gün yüzüne çıkmamış değerlerini, sorunlarını önce gençlik olarak kendimizin keşfetmesi ve bu bilinçle sosyal sorumluluk projeleri üretmek, değerlerimizi ortaya çıkarmaktır. Soruna katkı yapmak değil, çözümün bir parçası olmak ve bunu da tüm kurumlara aşılamak istiyoruz. Önceliklerimizin arasında genç dediğimizde yatan, gezen, tozan, yiyen, içen ve tekrar bunları rutin olarak yapan bir birey değil, fikir üreten, katkı sağlayan, çalışan, farklılıklara saygı duyan, girişimci bir birey olduğunu Sakarya halkına anlatmak...