Aynalıkavak Yazıları / Fahri Tuna
SAKARYALI GENERALLER
Sakarya'mız asırlardır bir çok alanda ulusal düzeyde önemli değerler yetiştirmiş bir ildir.Elbette bunlar arasında generaller de bulunmaktadır.
Cumhuriyet dönemini şöyle bir tarayarak, Sakarya'mızın merkezi Adapazarı'nda, veya ilçesinde/köyünde, hatta başka illerimizde bile doğmuş olsa aslen Sakaryalı olan generalleri tespit etmeye çalıştık. Araştırma kapsamını, tuğgeneralden orgenerale, sadece generallerle sınırlı tuttuk.
Bu konuda Genelkurmay Başkanlığı Personel Dairesi Başkanlığı ile yazışmalar gerçekleştirdik. Başkanlıktan, "PER: 4001-219-041Per.D.Gen.Amiral/1" yazısı ve Tümgeneral Ö. Necati Özbahadır (Personel Daire Başkanı) imzalı belge ile ciddi manada destek aldık.
23 general ismi tespit edebildik. Bunlardan 7'si Adapazarı, 7'si Hendek, 2'si Karasu, 2'si Sapanca, 1'i Geyve, 1'i Pamukova, 1'i Akyazı, 1'i Serdivan ve 1'i de Kaynarca doğumlu Sakaryalılar.
7'si vefat etmiş durumda, 16'ı hayatta, bunların da 15'i emekli, bir tek Tümgeneral Ömer Bayraklı muvazzaf.
Araştırmalarımıza rağmen, Sakaryalı olup da, bizim ulaşamadığımız generaller olabilir mi? Mümkündür. Öğrenirsek onları da daha sonra eklemeye çalışırız. Buyurun Sakaryalı 23 generalimizi yakından tanımaya.
Sakaryalı Generaller (Rütbe/Yaş Sırasına Göre)
Sıra : Rütbesi : Adı soyadı : Doğum Yeri/Tarihi : Emeklilik Tarihi:
1 Orgeneral - Kvvt Kom. Refik Yılmaz Geyve / 1904 1968
2 Orgeneral - Kvvt Kom. Rasim Betir Hendek / 1938 2000
3 Orgeneral İsmail Koçman Karasu / 1943 2008
4 Korgeneral Mustafa Galip Deniz Adapazarı / 1881 1946
5 Korgeneral Hayri Yalçıner Sapanca / 1918 1974
6 Korgeneral Alaattin Güven Sapanca / 1933 1991
7 Korgeneral Çetin Saner Kaynarca / 1939 1999
8 Tümgeneral M. Servet Bilgi Adapazarı / 1917 1981
9 Tümgeneral Necati İnoğlu Hendek / 1918 1971
10 Tümgeneral Muzaffer Erendil Adapazarı / 1921 1973
11 Tümgeneral Ertuğrul Macit Akman Pamukova / 1922 1975
12 Tümgeneral İrfan Sarp Serdivan / 1936 1987
13 Tümgeneral Ömer Uruk Adapazarı / 1938 1995
14 Tümgeneral Çetin Erman Hendek / 1941 2000
15 Tümgeneral Ömer Bayraklı Hendek / 1943 2007-DE
16 Tuğgeneral Abdullah Sacit Sümer Adapazarı / 1918 1970
17 Tuğgeneral İsmail Gürsoy Hendek / 1925 1982
18 Tuğgeneral Muzaffer Benli Hendek / 1933 1984
19 Tuğgeneral Çağatay Titiz Adapazarı / 1939 1999
20 Tuğgeneral Habil Küçük Karasu / 1943 1996
21 Tuğgeneral Bican Erçakır Hendek / 1946 1999
22 Tuğgeneral Savaş Şanlıtürk Adapazarı / 1946 2002-vefat
23 Tuğgeneral Eyyüp Engin Hoş Akyazı / 1948 2002
Refik YILMAZ (Orgeneral – Kuvvet Komutanı)
1904 yılında İstanbul'da doğan Refik Yılmaz, aslen Sakaryalı olup, Geyve nüfusuna kayıtlıdır. Kara
Harp Okulu (1925) ve Kara Harp Akademisi'nden (1935) mezun oldu. Kurmay subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda, bölük, tabur, alay komutanlıklarından sonra Tuğgeneral (1954), Tümgeneral (1956) ve Korgeneralliğe (1959) terfi etti. 1961 yılında Orgeneralliğe terfi eden Yılmaz, 3. Ordu, 1. Ordu ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevlerinden sonra emekli oldu. (1968) 21 Şubat 1986'da vefat eden Refik Yılmaz, Karacaahmet Mezarlığına defnedilmiştir.
Rasim BETİR (Orgeneral - Kuvvet Komutanı)
1938 yılında Sakarya Hendek'te doğdu. Kuleli Askeri Lisesi'ni, Kara Harp Okulu (1958) ve Kara Harp
Akademisi (1971) ve Silahlı Kuvvetler Akademisi'nden (1977) mezun oldu. Tuğgeneral (1983), Tümgeneral (1987) ve Korgeneralliğe (1991) terfi eden Betir, Genelkurmay Lojistik ve Hareket Daire Başkanlığı ve 5. Kolordu Komutanlığı görevinin ardından Orgeneralliğe (1996) terfi etti. 2. Ordu Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı (1998-2000) görevinin ardından emekli oldu. (2000)
İsmail KOÇMAN (Orgeneral)
1943 yılında Sakarya Karasu'da doğdu. Kara Harp Okulu (1962) ve Kara Harp Akademisi'nden (1974) mezun
oldu. Kurmay subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda bölük, tabur, alay komutanlıklarından sonra Tuğgeneral (1992), Tümgeneral (1996), Korgeneralliğe (2000), Orgeneralliğe (2004) terfi etti. Kara Kuvvetleri Eğitim Daire Başkanlığı, KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı, Harp Akademileri Komutanlığı Kurmay Başkanlığı, Levazım Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı, 9'ncu Kolordu Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Denetleme Ve Değerlendirme Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, 3'ncü Ordu Komutanlığı Görevlerinde bulundu. 2007 Yılında 1'inci Ordu Komutanlığı görevine atandı. 2008 yılında emekliye ayrıldı.
Mustafa Galip DENİZ (Korgeneral)
Adapazarılı bir ailenin çocuğu olarak 1881 yılında İnebolu'da doğdu. Kara Harp Okulu (1901) ve Kara Harp Akademisi'nden (1904) kurmay subay olarak mezun oldu. Tümgeneral (1930) ve Korgeneralliğe (1935) terfi etti. Tugay, tümen ve kolordu komutanlıkları ve MSB Müsteşarlığı görevlerinden sonra yaş haddinden emekli oldu. (1946) 05 Ekim 1953'de vefat eden M. Galip Deniz, Ankara Cebeci Asri Mezarlığına defnedilmiştir.
Hayri YALÇINER (Korgeneral)
1918 yılında Sakarya Sapanca'da doğdu. Liseyi Kuleli'de tamamladıktan sonra Kara Harp Okulu (1937)
Topçu Subayı ve Kara Harp Akademisi'nden (1950) kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. Tuğgeneral (1963), Tümgeneral (1966) ve Korgeneralliğe (1970) terfi etti. Tümen ve kolordu komutanlıkları, GK Muhabere Elektronik Başkanlığı ve Jandarma Genel Komutan Yardımcılığı görevlerinden sonra emekli oldu. (1974) 28 Ekim 2000'de vefat eden Hayri Yalçıner, İstanbul Silivrikapı Mezarlığına defnedilmiştir.
Alaattin GÜVEN (Korgeneral)
1933 yılında Sakarya Sapanca'da doğdu. İlkokulu Hacımercan'da, ortaokulu Adapazarı'nda, liseyi Kuleli
Askeri Lisesi'nde tamamladıktan sonra Hava Harp Okulu (1955) ve Hava Harp Akademisi'nden (1970) mezun oldu. Tuğgeneral (1979), Tümgeneral (1983) ve Korgeneralliğe (1987) terfi etti. MGK Genel Sekreter Yardımcılığı, NATO 6. Müttefik Taktik Hava Komutanlığı, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etütler Başkanlığı görevlerinden sonra emekli oldu. (1991)
Çetin SANER (Korgeneral)
1939 yılında Sakarya Kaynarca'da doğdu. Kaynarcalı Edip Paşanın torunlarındandır. Kuleli Askeri Lisesi'ni
bitirdi. Kara Harp Okulu'ndan (1961) Tank subayı olarak mezun oldu. Kara Harp Akademisi'ni (1973) bitirdi. Tuğgeneral (1987), Tümgeneral (1991) ve Korgeneralliğe (1995) terfi etti. Lüleburgaz 65. Piyade Tümen Komutanlığı ve NATO Doğu Avrupa Müttefik Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı görevlerinin ardından Korgeneralliğe (1995) terfi etti. GK İstihbarat Başkanlığı ve 5. Kolordu Komutanlığı görevinin ardından emekli oldu. (1999)
M. Servet BİLGİ (Tümgeneral)
1917 yılında Adapazarı'nda doğdu. Kara Harp Okulundan (1943) mezun oldu. Muharebe subayı olarak çeşitli
birlik ve kurumlarda takım, bölük, tabur komutanlıklarından sonra Tuğgeneral (1973) ve Tümgeneralliğe (1977) terfi etti. Genelkurmay Özel Elektronik Grup (GES) komutanlığı görevinden sonra emekli oldu. (1981) 04 Ocak 2000'de vefat eden M. Servet Bilgi, Ankara Karşıyaka Mezarlığına defnedildi.
Necati İNOĞLU (Tümgeneral)
1918 yılında Sakarya Hendek'te doğdu. Kara Harp Okulu (1940) ve Kara Harp Akademisi'nden (1949)
mezun oldu. Kurmay subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda, bölük, tabur, alay komutanlıklarından sonra Tuğgeneral (1965) ve Tümgeneralliğe (1969) terfi etti. Kara Kuvvetleri Plan Prensipler Başkanlığı ve Genelkurmay Terfi Heyeti Üyeliği görevlerinden sonra emekli oldu. (1971) 13 Şubat 1981'da vefat eden Necati İnoğlu, Hendek Mezarlığına defnedilmiştir.
Muzaffer ERENDİL (Tümgeneral)
1921 yılında Adapazarı'nda doğdu. Kara Harp Okulu (1941) ve Kara Harp Akademisi'nden (1958)
mezun oldu. Kurmay subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda, bölük, tabur, alay komutanlıklarından sonra Tuğgeneral (1966) ve Tümgeneralliğe (1969) terfi etti. Genelkurmay Lojistik Plan Daire Başkanlığı, 9. Piyade Tümen Komutanlığı ve KKK Topçu Daire Başkanlığı görevlerinden sonra emekli oldu. (1973) Emeklilik sonrası Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Başkanlığı'nda görev aldı. 9'u askeri ve resmi incelemelerle ilgili olmak 11 kitabı yayımlanan Erendil'in "Türlü yönleriyle Sakarya İli" (1982) ve "Dünden Bugüne Sakarya İli" (1990) adlı kitapları da bulunuyor. 2004 Aralık ayında Ankara'da vefat etti.
Ertuğrul Macit AKMAN (Tümgeneral)
1922 yılında Sakarya Geyve Akhisar Nahiyesinde (bugün Pamukova ilçesi) doğdu. Kara Harp Okulu'nu
(1942) ve Kara Harp Akademisi'ni (1954) bitirdi. Tuğgeneral (1967) ve Tümgeneralliğe (1971) terrfi ett. Muhabere Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı ve Milli Askeri Temsil Heyeti Başkanlığı (Mons-Belçika) görevlerinden sonra emekli oldu. (1975) TRT Genel Müdürlüğü'ne atanan Akman, üç yılı aşkın süre TRT Genel Müdürü olarak bir çok hizmete imza attı.(23 Ocak 1981- 27 Mart 1984). Türkiye'de renkli yayın çalışmalarını başlatan ilk TRT yöneticisidir.
İrfan SARP (Tümgeneral)
1936 yılında Sakarya Serdivan'da doğdu. Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdi. (1954) Hava Harp Okulu'nu (1956),
Hava Harp Akademisi'ni (1970) ve Silahlı Kuvvetler Akademisi'ni (1971) bitirdi. Tuğgeneral (1979) ve Tümgeneralliğe (1983) terfi eden Sarp, Diyarbakır 2. Taktik Hava Kuvveti Komutan Yardımcılığının ardından emekli oldu. (1987)
Ömer URUK (Tümgeneral)
1938 yılında Adapazarı'nda doğdu. Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdi. (1956) Kara Harp Okulu'nu
(1960) ve Kara Harp Akademisi'ni (1973) bitirdi. Tuğgeneral (1987) ve Tümgeneralliğe (1991) terfi eden Uruk, MİT Müsteşar Yardımcılığı, Muharebe Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı, Muharebe ve Bilgi Sistemleri Başkanlığı görevlerinin ardından emekli oldu. (1995)
Çetin ERMAN (Tümgeneral)
1941 yılında Sakarya Hendek'te doğdu. İlk ve orta okulu Eskişehir'de tamamladıktan sonra Kuleli Askeri
Lisesi'ni (1957), Kara Harp Okulu'nu (1962) ve Kara Harp Akademisi'ni (1974) bitirdi. Tuğgeneralliğe (1990) terfi etti. KKK Plan Harekat ve Teşkilat Daire Başkanlığı, Şanlıurfa 20. Zırhlı Tugay Komutanlığı görevlerinin ardından Tümgeneralliğe terfi etti. (1994) Başbakanlık nezdinde Askeri Danışman ve Başdanışman, 3. Mekanize Piyade Taktik Tümen Komutanlığı ve GK Psikolojik Hareket Daire Başkanlığı görevlerinin ardından emekli oldu. (2000) MSB Akaryakıt İkmal ve NATO Pol. İşletme Başkanı olarak 2002 yılına kadar görev yaptı.
Ömer BAYRAKLI (Tümgeneral)
1943 yılında Hendek'te doğdu. Kara Harp Okulu'ndan (1975) Kara Harp Akademisi'ni (1986) ve bitirdi.
Kurmay Subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda bölük, tabur, alay komutanlığı görevlerinde bulundu. Tuğgeneralliğe (2002) terfi eden Küçük, 2. Ordu Komutanlığı Hareket Kurmay Yarbaşkanlığı görevinin ardından Bakü Silahlı Kuvvetler Ataşeliğine atandı. 2007'de Tümgeneralliğe terfi etti.
Abdullah Sacit SÜMER (Tuğgeneral)
1918 yılında Adapazarı'nda doğdu. İstihkam Subayı olarak Kara Harp Okulu'ndan (1939) mezun oldu.
Mühendislik eğitimini ve mastırını ABD'de M.İ.T.'te (Teknik Üniversite) tamamladı. Yüksek Mühendis subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda, uçak/motor mühendisliği ve yurt dışında Airsouth Karargahı İnşaat Daire Başkanlığı görevlerinden sonra Tuğgeneralliğe (1967) terfi etti. Hava Kuvvetleri Komutanlığı İstihkam, Emlak ve İnşaat Daire Başkanlığı görevinden sonra emekli oldu. (1970) 1992 yılına kadar Makine Mühendisliği bölümünde öğretim elemanı olarak çeşitli dersler verdi, TSE'de görev yaptı.
İsmail GÜRSOY (Tuğgeneral)
1925 yılında Sakarya Hendek'te doğdu. Karaosman İlkokulu (1939), Konya Askeri Ortaokulu (1942), Maltepe
Askeri Lisesi'ni (1945) ve Kara Harp Okulu'nu (1947) bitirdi. Levazım Subayı olarak çeşitli birlik ve kurumlarda, subaylık, müdürlük, öğretim görevliliği (12 yıl) görevlerinden sonra Tuğgeneralliğe (1978) terfi etti. MSB İç Tedarik Daire Başkanlığı'ndan sonra emekli oldu. (1982) Et-Balık Kurumu ( 2 yıl) ve OYAK (6 yıl) ve OYTAŞ'ta yönetim kurulu üyelikleri yaptı.
Muzaffer BENLİ (Tuğgeneral)
1933 yılında Sakarya Hendek'te doğdu. Kara Harp Okulu'nu (1955) ve Kara Harp Akademisi'ni (1970) bitirdi. Kurmay Subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda bölük, tabur, alay komutanlığı, yurt dışında NMR KR. PL. Subaylığı (Belçika) görevlerinin ardından Tuğgeneralliğe (1980) terfi etti. 6. Zırhlı Tugay Komutanlığı, Ege Ordu İdari Kurmay Başkanlığı görevlerinin ardından emekli oldu. (1984)
Çağatay TİTİZ (Tuğgeneral)
1939 yılında Adapazarı'nda doğdu. Cumhuriyet İlkokulu, Paşakapısı ve Adapazarı Ortaokulu,
Erzincan Askeri Lisesi'ni bitirdi. (1958) Kara Harp Okulu'ndan (1960) mezun oldu. Yüzbaşı (1970), Binbaşı (1975), Yarbay (1981), Albay (1984) ve Tuğgeneralliğe (1992) terfi etti. KKK Levazım Daire Başkanlığı, KK Lojistik Komutanlığı Levazım Malzeme Komutanlığı ve MSB İç Tedarik Daire Başkanlığı görevlerinin ardından emekli oldu. (1999)
Habil KÜÇÜK (Tuğgeneral)
1943 yılında Sakarya Karasu'da doğdu. Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdi. Kara Harp Okulu'ndan (1965) Topçu
subayı olarak mezun oldu. Kara Harp Akademisi'ni (1981) ve Silahlı Kuvvetler Akademisi'ni (1982) bitirdi. Kurmay Subay olarak çeşitli birlik ve kurumlarda bölük, tabur, alay komutanlığı görevlerinde bulundu. Tuğgeneralliğe (1991) terfi eden Küçük, 1. Ordu İdari Kurmay Yarbaşkanlığı ve 2. Ordu K. Hareket Kurmay Yarbaşkanlığı görevlerinin ardından emekli oldu. (1996)
Bican ERÇAKIR (Tuğgeneral)
1946 yılında Sakarya Hendek'te doğdu. Hava Harp Okulu'nu (1966) ve Hava Harp Akademisi'ni (1980)
bitirdikten sonra Komuta Kurmay Koleji'nden (ABD) mezun oldu. Kurmay Pilot Subay olarak çeşitli birliklerde kol uçucusu, hareket subaylığı, filo ve hareket komutanlığı ve yurt dışında (Atina) hava ataşeliği yaptı. Tuğgeneralliğe (1994) terfi etti. HKK Uçuş ve Yer Emniyet Daire Başkanlığı görevini yürüttükten sonra emekli oldu. (1999) THK Başkan Yardımcılığı ( 4 yıl) görevini yürüttü.
Savaş ŞANLITÜRK (Tuğgeneral)
1946 yılında Adapazarı'nda doğdu. Hava Harp Okulu'nu (1968) ve Hava Harp Akademisi'ni (1979) bitirdikten
sonra Kurmay Pilot Subay olarak çeşitli birliklerde kol uçucusu, hareket subaylığı, filo ve hareket komutanlığı ve yurt dışında (Bağdat) hava ataşeliği yaptı. Tuğgeneralliğe (1996) terfi etti. Barışgücü Kuvvet Türk Komutanlığı, İncirlik Tesis Komutanlığı, 10. Tanker Üs Komutanlığı, HKK Muharebe İstihbarat Merkez Başkanlığı görevlerinden sonra HKK İstihbarat Komutanlığı görevi sırasında 18 Ekim 2002 tarihinde vefat etti.
Eyyüp Engin HOŞ (Tuğgeneral)
1948 yılında Sakarya Akyazı'da doğdu. Kara Harp Okulu'nu (1967) bitirdi. Jandarma Subayı olarak çeşitli
birliklerde takım, bölük, tabur komutanlıkları ve karargah subaylığının ardından Tuğgeneralliğe (1999) terfi etti. Kayseri Jandarma Bölge Komutanlığı, İstanbul Jandarma Bölge Komutanlığı ve Konya Jandarma Bölge Komutanlığı görevlerinin ardından emekli oldu. (2002)